wyświetl na stronie:
20
40
60
Muzeum Etnograficzne, Oddział Muzeum Narodowego we Wrocławiu, ma w swoich zbiorach kolekcję pisanek liczącą ponad 1200 eksponatów. Jest to zbiór zdobionych współcześnie na Dolnym Śląsku pisanek z 2. połowy XX i początku XXI wieku, który można podzielić na dwa zespoły.
Pierwszy pochodzi z lat 60. i 70. XX wieku i stanowi główny trzon muzealnego zbioru. Zdobnictwo tych pisanek nawiązuje bowiem do wzorów huculskich, rumuńskich, wołyńskich, rzeszowskich, lubelskich, łemkowskich, poleskich, suwalskich i opolskich, jest w jakimś sensie opowieścią o losie mieszkańców Dolnego Śląska.
W kolekcji przeważają pisanki wykonane techniką batikową. Najcenniejszymi są batikowe pisanki huculskie, zakupione na początku lat 30. XX wieku w Krakowie od Hucułów z okolic Żabiego i Kosmacza. Po wojnie wraz z właścicielami trafiły do Wrocławia, a Muzeum pozyskało je do swoich zbiorów w latach 1969–1970. Pisanki te wyróżnia różnorodny schemat podziału powierzchni zdobniczej, a także bardzo ciekawe zdobnictwo. Charakteryzuje je utrzymana w tonacji żółtobrązowej kolorystyka tła oraz ornamentyka, będąca swoistym przykładem „miniaturowego pisankowego malarstwa”.
Muzealna kolekcja pisanek jest wyjątkowa, gdyż zgromadzona została po części dzięki darczyńcom – uczestnikom wystaw organizowanych w Muzeum. Najliczniejszym zespołem eksponatów w tej kolekcji (liczącym ponad 130 obiektów) są pisanki łemkowskie wykonane przez Aleksandrę Polańską-Hryńczuk (1911−2005) i w części podarowane naszej instytucji przez ich autorkę. Wykonane na Dolnym Śląsku pod koniec lat 60. i na początku 70. XX wieku tworzą zwartą i najliczniejszą grupę i są niezwykle cennym materiałem do badań nad współczesnym pisankarstwem. Specyficzny ornament, tzw. łezkowy, jest obok ornamentu linearnego typowym, reprezentatywnym dla techniki batikowej.
Od lat 90. XX wieku kolekcja muzealna jest systematycznie powiększana, ponieważ do zbiorów muzeum trafiają pisanki przekazywane przez uczestników organizowanej corocznie wielkanocnej wystawy. W efekcie tego procesu powstał drugi zespół w ramach naszej kolekcji, charakteryzujący się większym zróżnicowaniem zarówno pod względem używanych technik zdobienia jajek, jak i wzornictwa. Obok jajek zdobionych tradycyjnymi technikami są tu i takie, w których twórcy urodzeni na Dolnym Śląsku podkreślają, że wzornictwo jest wyłącznie ich pomysłem (często inspiracją są same kiermasze).
[Dorota Jasnowska]