Garnek gliniany ''siwak''

Garnek gliniany typu "siwak", nieszkliwione naczynie o ciemnym zabarwieniu, uzyskanym w wyniku wypału redukcyjnego polegającego na odcięciu dopływu powietrza w końcowej fazie wypalania wyrobu. Naczynie o płaskim, wąskim dnie, owalnym brzuścu, przechodzącym w wyodrębnioną krawędź wylewu. Z jednej strony ucho o przekroju półkolistym. Powierzchnia naczynia wygładzona, z dekoracją w formie subtelnych, pionowych linii-efekt ręcznego gładzenia mokrej gliny przed wypałem.


Józef Trześniowski należał do grona garncarzy działających na Dolnym Śląsku w okresie powojennym, a jego twórczość stanowiła kontynuację tradycyjnych praktyk rzemieślniczych przeniesionych na te tereny w wyniku powojennych migracji ludności. Jego działalność została udokumentowana w badaniach etnograficznych nad garncarstwem dolnośląskim, prowadzonych m.in. przez Barbarę Jankowską.

W ramach swojej działalności wytwarzał przede wszystkim naczynia użytkowe wykonywane z lokalnych glin. Wyroby te charakteryzowały się prostymi, funkcjonalnymi formami oraz oszczędną dekoracją linearną, nawiązującą do utrwalonych wzorców ornamentyki ludowej. Asortyment obejmował zarówno naczynia nieszkliwione, jak i pokrywane szkliwem, w zależności od przeznaczenia i funkcji użytkowej.

Dorobek twórcy reprezentowany jest w zbiorach Muzeum Etnograficznego przez 68 obiektów, wśród których znajdują się garnki, dzbany, makutry oraz doniczki. W kolekcji tej obecne są także tzw. siwaki — naczynia o czarnej barwie, uzyskiwanej w procesie wypału w atmosferze redukcyjnej, przy ograniczonym dostępie tlenu. Uzupełnieniem zespołu są również wykonane przez niego ceramiczne zabawki, stanowiące przykład drobnej wytwórczości. [Dorota Jasnowska]

słowa kluczowe: ceramika / garncarstwo (dziedzina działalności)  |  ceramika siwa / czarna  |  rzemiosło (dziedzina działalności)