Konrad Wallenrod

Temat obrazu oparty jest na wydanej w 1828 roku powieści poetyckiej Adama Mickiewicza pod tym samym tytułem (koniec części IV). Podczas uczty, podjąwszy ostateczną decyzję o zemście, Wallenrod odśpiewał zaskoczonym biesiadnikom Alpuharę, kastylijską balladę o mściwym podstępie i zdradzie wodza Maurów, po czym "na krzesło się rzucił, / Jeszcze coś groził; uderzywszy nogą, / Stół z pucharami i winem wywrócił. / Na koniec osłabł, głowa się schyliła / […] wzrok po chwili gasnął / […] I zasnął". Jest to szkic do niewykonanego dzieła. Kompozycyjnie i ideowo nawiązuje do wcześniejszego Stańczyka. Na wybór postaci, która w utworze Mickiewicza staje się symbolem "szlachetnego zdrajcy", podstępnego, przebranego w kostium wroga mściciela narodowych krzywd, wpłynęło być może trwające już powstanie styczniowe i wypadki poprzedzające jego wybuch. Z lat 1861-1862 pochodzą bowiem szkice ołówkiem: głowa wsparta na dłoni – ujęcie zbliżone do wersji olejnej, postać siedząca – w odmiennym układzie (Muzeum Narodowe w Krakowie – Dom Jana Matejki).

Według Gorzkowskiego istniała druga wersja szkicu, zakupiona około 1879 roku przez W. Kieszkowskiego.
[Ewa Houszka, Piotr Łukaszewicz]

osoba przedstawiona: Wallenrod, Konrad (ca 1335-1393) – wielki mistrz zakonu krzyżackiego

słowa kluczowe: malarstwo (sztuki plastyczne)  |  malarstwo polskie  |  Mickiewicz, Adam (1798-1855) – poeta  |  Okręgowa Galeria Obrazów we Lwowie (instytucja)  |  Stańczyk (ca 1480 – ca 1560) – błazen nadworny  |  tematyka historyczna  |  tematyka literacka