Modląca się Madonna

Rzym jako mekka artystów z całej Europy był ośrodkiem krzyżowania się i przenikania rozmaitych kierunków, stylów i mód w sztuce. Giovanni Battista Salvi zwany il Sassoferrato (od miejscowości, z której pochodził), po nauce u ojca współpracował z Domenichinem. Studiował wnikliwie obrazy Rafaela i Carraccich, pielęgnując idee bolońskiego akademizmu przeszczepionego na grunt rzymski. Jego gładkie jak u Dolciego i Reniego, ciepłe, pełne ufności Madonny należały do rozpowszechnionego po dziś dzień poprzez kopie i reprodukcje kanonu, charakteryzującego konserwatywny nurt baroku.

Nieduże, malowane na płótnie obrazy Salviego swoją cichą pobożnością ujmowały odbiorców i znakomicie służyły prywatnej dewocji. Były wysoko cenione i cieszyły się niegasnącą popularnością w największym centrum pielgrzymkowym jakim był Rzym, stanowiły też świetny towar exportowy. Inspirowały ewolucję tematyki religijnej w stronę ujęć sentymentalnych, a wraz ze spadkiem poziomu sztuki religijnej od XIX wieku stanęły u podstaw zjawiska nazwanego sakrokiczem. Źródeł tej tendencji należy upatrywać także w postanowieniach Soboru Trydenckiego sugerującego utożsamienie piękna zewnętrznego z wewnętrznym w wizerunkach świętych i preferującego idealizację świętych, co gorliwie wcielało w życie wielu znakomitych malarzy. Sassoferrato przeszedł do historii jako twórca Madonn tak licznych i podobnych do siebie, że naukowcy mają problem z datowaniem tych wizerunków. Bezpośrednim źródłem inspiracji dla wrocławskiego obrazu i pokrewnych mu prac była Rafaelowska "Głowa św. Cecylii" (Bolonia, Pinacoteca Nazionale). Nastrój obrazu poza łagodnymi, rysami twarzy Madonny spoglądającej w niebo, buduje spokojna kolorystyka zestawieniem ciemnoróżowej sukni z odrobiną niebieskiego płaszcza i perłową chustą.
[Beata Lejman]

słowa kluczowe: malarstwo (sztuki plastyczne)  |  malarstwo religijne  |  malarstwo włoskie  |  Maria / Najświętsza Maria Panna  |  modlitwa (czynność)  |  portret kobiecy  |  tematyka religijna