Św. Hieronim

Św. Hieronim (ok. 340-419 lub 420) – jeden z czterech Ojców i doktorów Kościoła (obok św. św. Augustyna, Grzegorza i Ambrożego). Autor trzech biografii świętych: Pawła z Teb, Hilariona i Malchusa, a – przede wszystkim – Wulgaty – łacińskiego przekładu Biblii, wykonanego na polecenie papieża Damazego I. Hieronim nie tylko poprawił istniejące już tłumaczenia, ale przełożył też samodzielnie niektóre księgi Pisma św. z języka aramejskiego i hebrajskiego. Wulgatę uznano od soboru trydenckiego (1546) za urzędowy tekst Pisma w kościele katolickim. Listy Hieronima stanowią ważne źródło literatury hagiograficznej.

Przedstawienia św. Hieronima są bardzo popularne w tradycji zachodniej, a przy tym dość różnorodne: jest przedstawiany jako kardynał i ojciec Kościoła, jako uczony (teolog i lingwista zajmujący się tłumaczeniem Pisma św.), jako pustelnik (w grocie lub opatrujący lwu łapę, często też w powiązaniu z motywem kuszenia na pustyni), popularny jest również temat ostatniej komunii św. Hieronima, związany z końcową fazą jego życia. Najczęściej spotykanymi atrybutami tego świętego są krzyż, czaszka i księga (Biblia) oraz oswojony lew (nawiązujący do legendy o wyjęciu ciernia z łapy tego zwierzęcia); innymi – gołębica, kamienie pokutne, klepsydra, pióro pisarskie, rylec do pisania i tabliczka, model kościoła, wielbłąd i trąba mająca przypominać Sąd Ostateczny. Na obrazach przedstawiających Hieronima jako pokutnika pojawia się także czerwony kapelusz kardynalski lub inny znak świadczący o randze świętego.
Stan I/II
[Izabela Żak]

słowa kluczowe: Bibliothek der Königliche Akademie der Künste, Berlin (instytucja)  |  czaszka  |  grafika włoska  |  jaskinia / grota  |  księga / książka (ikonografia)  |  Kupferstichsammlungen der Königliche Museen, Berlin (instytucja)  |  Lepell, Wilhelm Heinrich Ferdinand Karl von (1755-1826) – królewski ambasador Prus  |  lew (zwierzę)  |  pustelnik  |  starzec / stary mężczyzna  |  św. Hieronim ze Strydonu (ok. 347–420)  |  święty / święta