Portret Gertrudy Kulman

Ujęcie do bioder prezentuje na tle ciemnego wnętrza starą kobietę we wrocławskim oficjalnym stroju "kościołowym" z czarną peleryną-marszczeńcem, o wzorze z rozszywanych w futrzane wstawki prostokątów. Włosy kobiety są przykryte wdowim czepkiem z opadającą na twarz muślinową woalką (?). W przeźroczu po lewej widoczny jest pejzaż z zabudowaniami.

Gertrud Krapff (+1558), córka Leonharda i Apolonii Popplau była żoną Hansa Kulmanna (1483-1552). Kulmannowie byli wrocławską rodziną patrycjuszowską, a także właścicielami podwrocławskich majątków w Piskorzowicach i Praczach Odrzańskich oraz części Domasławia. Jako bezdzietne małżeństwo dobra swe zapisali miastu Wrocław - w 1552 Domasław dla Szpitala Świętego Ducha, inne - po śmierci Gertrudy - na zaopatrzenie działalności miejskiego urzędu jałmużniczego, który sprawował opiekę m.in. nad szpitalami i przytułkami.

Wizerunek Gertrudy pochodzi właśnie z jednej z tych instytucji - Szpitala Wszystkich Świętych, gdzie zapewne należał do większego zespołu portretów dobroczyńców. Powstał w XVII w. (?) jako kopia jednego z pary malowanych na deskach portretów małżeństwa Kulmannów z kościoła w Praczach Odrzańskich - fundatorów odbudowy w 1550 roku spalonego wcześniej kościoła ewangelickiego. Umieszczone były one w dyptyku oprawionym ok. 1625, opatrzonym herbami małżonków i stosowną tablicą z tekstem (w Muzeum Architektury we Wrocławiu zachowane jedynie obrazy z datami w inskrypcjach: 1544 - portret męża i 1554 - portret wdowy) - zob. Burgemeister, Grundmann 1934; Houszka 1984). Inna replika tablicy z Pracz Odrzańskich wykonana została w 1625 roku dla kościoła w Domasławiu z fundacji Balthasara i Clary z d. Clement (*1591) Hermannów (Degen 1965). Studium podobizny Gertrudy jest być może rysunek kredką w albumie z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu (Gromadzki 1998).
[Marek Pierzchała]

osoba przedstawiona: Kulmann, Gertrud z domu Krapff (?-1558)

słowa kluczowe: czepiec  |  kobieta  |  malarstwo (sztuki plastyczne)  |  portret kobiecy  |  szpital Wszystkich Świętych we Wrocławiu (dawna lokalizacja)