Taboret

Taboret o konstrukcji oskrzyniowej z prostokątnym wyściełanym siedziskiem, wsparty na czterech esowato wygiętych nogach z łączynami.
Nogi taboretu zakończone u dołu wolutowymi stopami, dekorowane rzeźbionymi liśćmi akantu, u góry przechodzące w oskrzynienie. U dołu nogi zespolone łączyną w kształcie litery "X". Prostokątne oskrzynienie obejmujące wysokie, obite tkaniną (wtórnie) siedzisko. Cztery takie same oskrzynie zdobione rzeźbionymi liśćmi akantu i kwiatami.

Neobarokowy taboret charakteryzuje się esowato wygiętymi nogami oraz oskrzyniami pokrytymi bogatym i wysokiej jakości rzeźbieniem. W dekoracjach wykorzystane zostały motywy roślinne stosowane w meblarstwie francuskim za panowania Ludwika XIV. Zamontowane w siedzisku sprężyny są XIX-wiecznym udoskonaleniem taboretu.

Nazwa taboret (z fr. tabouret), używana w Polsce zamiennie z określeniem stołek (od staropolskiego stolec), dotyczyła mebla do siedzenia pozbazydlewionego oparcia i poręczy. Taki model znany był od czasów pradawnych i uznawany za przodka krzesła. Taborety cieszyły się wielką popularnością w okresie od początku XVII do końca XVIII wieku. Było to związane z francuskim ceremoniałem dworskim, zgodnie z którym król, w formie przywileju, mógł pozwolić usiąść w swojej obecności na taborecie (taką łaskę zwykle otrzymywały kobiety). Z racji tak ważnej roli forma taboretu, zwłaszcza zaś jego dekoracja, uległy w tym czasie największym przemianom. W pierwszej połowie XIX wieku stołki straciły na znaczeniu, ale w drugiej połowie tego stulecia, w okresie historyzmu, znów powróciły do łask. Opisywany taboret jest dobrym tego przykładem.
[Małgorzata Korżel-Kraśna]

słowa kluczowe: akant (motyw dekoracyjny)  |  kwiat  |  meblarstwo (dziedzina działalności)  |  neobarok  |  sztuka śląska  |  woluta