Waltornia / róg wentylowy

Róg wentylowy w kształcie kołowym. Rozpoczyna się rurką (zdeformowaną), w której wtórnie osadzony jest ustnik, która w dalszym przebiegu zawinięta jest pod kątem prostym do wnętrza instrumentu. Następnie rurka wygięta jest esowato, a dalej uformowana jest w koło. Zakończona okrągłą, stożkowatą czarą głosową, z której wydobywa się dźwięk. Czara na brzegach wzmocniona jest wieńcem z alpaki, zawiniętym w krawędź czary, z grawerowanym napisem darczyńcy, na wewnętrznej stronie: Geschenk von Julius Sommer,/Hohenfriedberg, am 30. Novemeber. 1879.

Na esowatej rurce, w dolnej części, zamocowane są trzy wentyle obrotowe, osadzone w cylindrach, każdy z pokrywą z alpaki (jednej brak), połączone ozdobnymi, esowatymi popychaczami z dźwigniami z kolistymi klapami. Dźwignia przykręcona do porzeczki mocowanej do rury głównej. Rurki krąglików wentyli obrotowych ustawione prostopadle do rurki głównej waltorni. Zespół krąglików i wyginanych odcinków rurki rury mocowane do kolistej rury głównej rurkowymi poprzeczkami, a odcinek z rurki ustnikowej przylutowany do rury głównej. Środkowy krąglik ma na końcu przylutowane kółko ułatwiające wyciąganie go. Wg Janczary i Sachsa (Janczara, Sachs 2004, s. 265) brak krąglika łączącego z rurką ustnika. Końcówka rurki ustnikowej przerobiona w celu bezpośredniego osadzania ustnika, widoczne ślady lutu cynowego. Instrument po poważnych przeróbkach i remontach.
W końcowej części rogu, przymocowana tarcza, z alpaki, z grawerowanym napisem producenta: E.G. Heidrich in Breslau.
Czara głosowa lutowana.
Strój: B wg a=440 Hz
Ustnik – odlewany, średnica 3,5 cm, średnica rurki 1,34 cm; długość 7,7 cm; grubość blachy czary z wieńcem 0,4 cm.
[Tadeusz Fercowicz]

słowa kluczowe: kultura techniczna